|
|
|
Kimler Vitamin Almali ve Nasil Kullanmali?
Vitaminler, vucudumuzdaki bircok metabolik olayin gerceklesmesinde onemli gorevleri olan maddelerdir. Vucudumuz vitaminleri kendisi yapamadigindan gidalarla almak zorundayiz.
Vitaminler, vucudumuzda gorev yapan enzim adi verilen proteinlerin yapisina girerek biyolojik olaylarin duzenlenmesini saglar. Vitaminler olmadan vucuttaki bir cok faaliyet baslatilamaz ve surdurulemez.
Vitaminleri yeterli almanin en iyi yolu dengeli beslenmek ve farkli gidalari yemektir. Farkli gida yemek cesitli vitaminleri ve mineralleri almamaiz acisindan cok onemlidir. Bu sekilde beslenen bir kisinin ilave vitamin-mineral almasina gerek kalmaz. Bazi durumlarda ise ilave vitamin ilaci almak gerekebilir. Ancak yuksek dozda alinan bazi vitaminler vucudumuzda birikerek zararli olur. Bu nedenle vitaminler gelisiguzel kullanilacak ilaclar degildir.
Vitamin eksikliginde saglik sorunlari yavas yavas ortaya cikar, zaman icinde yorgunluk veya baska sikayetler gorulur. Bir sonraki asama bedensel rahatsizliktir. Vitamin eksikligi giderilmez ise olumle sonuclanabilecek ciddi hastaliklar ortaya cikabilir.
Her vitaminin degisik gorevleri vardir. Dogal ve sentetik vitaminler arasindaki fark henuz tespit edilememistir. Dengeli beslenerek vitamin ve mineral ihtiyacimizi dogal besinlerden yeterli derecede karsilayabiliriz. Bununla birlikte bebekler, gebeler, yaslilar, alkolikler, sigara icenler, uzun sureli ilac kullananlar, vejetaryenler ve zayiflama diyeti uygulayanlara vitamin destegi gerekir.
Vitamin ve minerallerin kalorisi yoktur, kilo yapmaz. Tum vitamin ve mineraller gidalarda bulunur. Uzun zaman vitamin ve mineralden eksik beslenirseniz vitamin yetmezligi ortaya cikar. Vitaminlerin en iyi sekli vitamin ilaclari degil gidalarda olanlardir.
Yagda Eriyen ve Suda Eriyen Vitaminler:
Vitamin ve minerallerin cogu ince bagirsaklarin ust kismindan emilir. B12 vitamini ve magnezyum ise ince bagirsagin ileum ve jejunum kismindan emilir.
Vitaminler, yagda cozunen ve suda cozunen vitaminler olmak uzere 2 gruba ayrilir. A,D,E ve K vitaminleri yagda cozunurler. Yagda cozunen vitaminlerin emilimi icin bagirsaklarda safra keseinden gelen safraya ihtiyac vardir. Yagda eriyen vitaminler kanda yagla birlikte dolasir ve yag hucrelerinde depolanirlar. Yani yagda cozunen A, D, E ve K vitaminlerinin fazlasi vucutta birikir ve fazlasi atilmaz.
B vitaminleri ve C vitamini gibi suda cozunen vitaminler vucudumuzda kolayca emilir. Yagda eriyen vitaminlerin aksine suda eriyen vitaminler bagirsaklardan emilmesi icin safra asitine ihtiyac duymazlar. Vucudumuz suda eriyen vitaminleri (ADEK vitaminleri disindaki butun vitaminler) idrarla atilirlar yani vucutta birikmezler.
Amerikan Diyetisyenler Derneginin Vitamin Kullanim Onerileri asagidaki gibidir:
Folik asit vitamini: Gebelik doneminde her gun 400 mikrogram alinmalidir. Bebekte sakatlik gelismesini onler.
Midesinde atrofik gastrit isimli bir hastaligi olanlarda B12 vitamini destegi gerekebilir. 50 yasindan buyuklerin % 10-30unda B12 vitamini eksikligi olabilir. Bu kisilerin B12 vitamini almasi gerekir.
Kalsiyum: 9-18 yas arasi 1300 mg/gun
19-50 yas arasi 1000 mg/gun
51 yas uzeri 1200 mg/gun alinmalidir.
Yaslilarda ve kadinlarda menopoz sonrasi D vitamini alinmalidir.
Vejetaryenler (et yemeyen, sadece sebze ve meyve yiyenler): B12, D vitamini ve kalsiyum almalidir.
Gebelikte demir ilavesi gerekir.
Ilave vitamin alinmasi gereken durumlar asagida verilmistir:
65 yasin uzerindeki kisiler, B6, B12, folik asit vitamini ve D vitamini almalidir.
Menopozdaki kadinlar ilave kalsiyum ve D vitamini almalidir.
Yeterince yemek yiyemeyen kisiler ilave vitamin almalidirlar
Dusuk kalorili diyet yaparken (gunluk 1200 kalorinin altinda diyet yaparken) ilave vitamin alinmalidir.
Sigara icenler, C vitamini, B6 vitamini ve folik asit vitamini almalidirlar
Asiri alkol aliyorsaniz tiamin vitamini, folik asit vitamini, A vitamini, D vitamini ve B12 vitamini almalisiniz
Gebe olanlar kalsiyum, folik asit, biotin ve demir destegi almalidir.
Bagirsak hastaliklari medeniyle alinan besinlerin bagirsaklardan emiliminin bozuklugu varsa ilave vitamin almak gerekir.
Seker hastaliginiz varsa damar sagligi icin tiamin vitamini aliniz
Sik hasta olanlarda bagisiklik sistemi zayiftir ve bunun temelinde vitamin eksikligi olup olmadigi arastirilmali ve eksik vitaminler verilmelidir.
Yasli kisiler eger yeterince yemek yitemiyorsa, gunes isigi gormuyorsa, laktoz intoleransi varsa ve mide asit degisikligine bagli B12 vitamin emilmesi bozuklugu varsa vitamin alinmalidir.
Vejeteryan olup tavuk, yumurta yemeyen ve sut urunu icmeyen veya tuketmeyenlerde B12 vitamin eksikligi olur.
Laktoz intoleransi (sut icince ishal olmak) olanlar veya sut veya sut urunu sevmeyenler vitamin almalidir
Kronik hastaligi olup bu nedenle duzenli ilac kullanan veya ameliyat olanlar
Ogun atalayan ve bunu devamli yapan kisiler
Cogu Insanin Almasi Gereken Vitaminler:
Yapilan calismalar cogu insanin gunluk beslenmesi ile yeteri kadar folik asit vitamini, B6 vitamini, B12 vitamini, D vitamini ve E vitamini alamadigini gostermistir. Bu vitaminlerin ilave olarak standart multivitamin ilaclarla alinmasi uygundur. Cok fazla vitamin iceren, mega veya hiperdoz denilen vitamin ilaclarini almaya gerek yoktur. Gebelikte ilk ay mutlaka gunluk 400 mikrogram folik asit alinmalidir. Gebelikte multivitamin de alinabilir. Ancak gebeligin ilk 3 ayinda fazla A vitamini alinmasi zararlidir.. Yine gebelikte omega-3 aliminin artirilmasi gerekir.
Asiri Yorgunluk Varsa Hangi Vitamin Eksikligi Vardir?
Yorgunluk gunluk hayatta cogumuzun karsilastigi bir durumdur. Cok calismak, uykusuzluk, stres, bazi enfeksiyonlar yorgunluk yapabildigi gibi kansizlik, bazi vitamin ve minerallerin eksikliginde ve bazi hormonlarin az salgilanmasi durumunda yorgunluk ortaya cikabilir. Yorgunluk eger devamli ise demir, B12 vitamini ve magnezyum eksikligi ilk akla gelen vitaminler olmalidir. Kan sekeri dusuklugu, tiroit hormonu azligi ve bobrekustu bezinin az calismasi (kortizol hormonu eksikligi) da yorgunluk yapan diger nedenlerdir.
|
|
|
Keywords:
vitamin, vitamin ilaclari, vitamin yetmezligi, vitaminlerin onemi, vitaminler, bitkisel urunler, vitamin haplari, anti-aging urunler |
|
|
